TT-dag 2026: samen sterk voor verkeersveilig gedrag van jongeren
Vertegenwoordigers van de TT-scholen kwamen woensdag 3 juni bij elkaar tijdens de TT-scholenbijeenkomst in het provinciehuis in ’s-Hertogenbosch. De docenten kregen inspiratie en handvatten mee om hun leerlingen nog beter te begrijpen en verkeersveilig gedrag te beïnvloeden.
De opkomst was hoog: zo’n honderd docenten uit het voortgezet onderwijs bezochten de TT-scholenbijeenkomst, kortweg TT-dag. Op het programma stonden de resultaten van een onderzoek naar verkeers(on)veiligheid van TeamAlert, het onderdeel scholen voor scholen, de presentatie ‘Het lerende brein’ door Marald Mens en de communicatieaanpak jongeren door het team Verkeersveiligheid van de provincie. De bijeenkomst eindigende met aparte deelsessies voor ‘VSO, ISK en PRO’ en ‘VMBO, HAVO en VWO’.
Fatbike en BOB
Sanne Haanen (foto rechts) vertelde over twee recente onderzoeken van TeamAlert. Het eerste: Welke factoren beïnvloeden het gedrag van jongeren op de fatbike? En het tweede: Hoe kijken jongeren naar rijden onder invloed en naar de BOB-campagne.
Highlights uit het eerste onderzoek
- benadruk (in de communicatie) de positieve norm
- stimuleer ouderbetrokkenheid: vrienden zijn het gaspedaal (groepsdruk), ouderlijke invloed is de rem
- vergroot de subjectieve pakkans via structurele controle/handhaving en structurele inzet van campagnemateriaal
- faciliteer fatbike-controles; meer dan een derde van de jongeren heeft technische problemen gehad.
Highlights uit het tweede onderzoek
- 30% van de ondervraagde jongeren (gemiddelde leeftijd 20 jaar) drinkt soms meer alcohol dan toegestaan als ze nog in de auto moeten rijden, 3% doet dat vaak
- bijna alle deelnemers aan het onderzoek zijn bekend met BOB
- de meeste jongeren voelen zich goed en gewaardeerd als ze de BOB zijn
- de slogan ‘TOP jij blijft BOB’ kan denigrerend overkomen, alsof een ander het over je zegt, gebruik dus meer jongerentaal in een gelijkwaardige toon
- de vorige slogan sloeg ‘100% BOB 0%’ op is duidelijker want communiceert het gewenste gedrag.
Meer weten over deze onderzoeken? Neem contact op met Sanne Haanen.
Scholen voor scholen
Tijdens dit programmaonderdeel beklommen Sebastiaan Nabuurs en Jop Moeskops van Praktijkschool De Singel en het Kentalis College Oss het podium (zie foto rechts). Zij vertelden hoe zij hun leerlingen via verschillende projecten rondom de fiets bij de spreekwoordelijke les houden: de knutselfiets, de fietscontrole met in oktober speciale aandacht voor verlichting en de fietsreparaties bij de vluchtelingenopvang. Ze zijn vooral ook trots op de manier waarop de twee scholen hierin samen optrekken.
Bekijk hier het filmpje (even naar onderen scrollen) over de fietscontrole op Praktijkschool De Singel, met onder anderen leerlingen en een docent die aan het woord komen.
Project Zwerffietsen
John Ahlers van het Merletcollege in Grave (rechts op de foto hierboven) vertelde over het project ‘Zwerffietsen inzetten op scholen’, waarin de school samenwerkt met de gemeente. Ze gebruiken zwerffietsen voor het keuzevak Fietstechniek. Leerlingen knappen deze fietsen op en zorgen ervoor dat ze technisch weer volledig in orde zijn. Voor het repareren en de aanschaf van onderdelen voor de fietsen maken ze gebruik van de subsidie TotallyTraffic. De opgeknapte fietsen gaan onder meer naar gezinnen met een smalle beurs en bewoners van het AZC Grave.
Kijkje in het tienerbrein
Na het traditionele fotomoment en de pauze, was het woord aan neuropsycholoog Marald Mens. Hij nam ons mee in het hoofd van de tieners tijdens zijn presentatie ‘Het lerende brein’. Dat er biologische prikkels zijn vanuit het puppybrein, die leiden tot risicogedrag en het willen experimenteren. En daarnaast de cognitieve prikkels van de ‘hondentrainer’ in het brein, die nadenkt en kan beheersen. En dat de TT-leerlingen nog constant schakelen tussen die twee breinen: “Het zijn grote kinderen en kleine volwassenen”, typeert Marald de tieners/jongeren, “voor wie niet de regels van de opvoeders maar die van leeftijdsgenoten het kompas zijn.”
(Landelijke) campagnes
Roos van Schaijk van het bureau Keijzer Communicatie (links op de foto, naast Lonneke Diemel van de provincie) nam de microfoon over en vertelde over de communicatieaanpak waarvoor het bureau samen met de provincie nu de basis legt. De provincie stapt af van de Veilig weer naar school weken. Zij vraagt scholen om aandacht te besteden aan de landelijke campagnes MONO, Zet ‘m op, ’t Kan hard gaan, Snelheid en AAN in het donker. Voor aanvang van elke landelijke campagne ontvangt de school via TT en brabantgaatvoornul.nl, behalve campagnematerialen, ook materiaal om te gebruiken in de les.
Eigen campagne
Daarnaast focust de provincie zelf op ‘het niet gebruiken van de mobiel als je fietst’. Daarvoor ontwikkelt zij samen met Keijzer Communicatie een eigen campagne. Zodra die getest en klaar is, kunnen een aantal scholen daaraan meedoen. Roos: “We horen graag zo snel mogelijk, het liefst eigenlijk nu al, welke scholen daar interesse in hebben. Zij kunnen zich daar vrijblijvend voor aanmelden door een e-mail te sturen naar roos@vankeijzer.nl.
Evaluatie en voortgang TT
Tot zover het gezamenlijke programma. De vmbo-, havo- en vwo-scholen bleven in de zaal. Daar presenteerde Hans van Mook (foto rechts) van de provincie het onderzoek verkeerseducatie en lichtte de plannen voor de toekomst daarvan toe. “TotallyTraffic is vorig jaar geëvalueerd. Wij zien daarom geen aanleiding voor grote veranderingen aan het programma. Vanaf schooljaar 2027-2028 is er een nieuwe aanbesteding. De partij die TotallyTraffic dan gaat verzorgen continueert wat goed gaat en actualiseert de inhoud fasegewijs”, vertelt hij.
Pilot in Noord-Brabant
Hans lichtte vervolgens de pilot simulatietraining ‘telefoonvrij fietsen’ toe. De organisatie IT’S UP TO YOU ontwikkelt leerprogramma’s op basis van simulaties voor het trainen van soft skills en het realiseren van gedragsverandering. Voor middelbare scholen werken ze nu een gerichte interventie uit die als pilot in Noord-Brabant eind dit jaar wordt uitgerold. Doel is om het telefoongebruik op de fiets onder jongeren terug te dringen.
Inspiratie en kennisdeling bij VSO, PRO en ISK
Tijdens een aparte sessie wisselden VSO-, PRO- en ISK-scholen inspirerende voorbeelden van verkeerseducatie uit. Yonder ISK presenteerde de verkeersgame RideWise, gebaseerd op Subway Surfers, en gebruikt daarnaast educatieve verkeersvideo’s in de les. Het Jan van Brabant College laat leerlingen met alcohol-, drugs- en vermoeidheidsbrillen de invloed van middelen en vermoeidheid ervaren. VSO De Bodde oefent met leerlingen praktisch reizen met het openbaar vervoer.
Ook deelden de scholen ervaringen met elkaar uit over onder meer VR, The Risk Factory en andere praktijkgerichte activiteiten. Scholen spraken de wens uit om lesideeën en materialen te delen via een gezamenlijke SharePoint-omgeving.
“ Bedankt! ”
Iedereen ging voor de files uit weer terug naar huis, gevoed met informatie en inspiratie, en met een setje kletskaarten om het verkeersgedrag aan de (keuken)tafel te bespreken. Bedankt voor jullie aanwezigheid en proactieve deelname. TT-ze!