Terugblik kennissessie Jongeren en de fatbike

De fatbike is niet meer weg te denken uit het straatbeeld rondom scholen. Maar achter het populaire imago schuilt een groeiend veiligheidsprobleem. Dat bleek medio april tijdens de kennissessie ‘Jongeren en de fatbike’ van TeamAlert. Daar kwamen onderzoekers, verkeersveiligheidsprofessionals, gemeenten en onderwijsorganisaties samen om de nieuwste inzichten te bespreken.

Tijdens de bijeenkomst presenteerde onderzoeker Sanne Haanen de resultaten van een onderzoek van TeamAlert naar jongeren en fatbikes. Daarnaast deelde Susanne Nijman van VeiligheidNL nieuwe cijfers over ongelukken met fatbikes en e-bikes onder jongeren op basis van ambulancedata.

Te hard

Uit het onderzoek blijkt dat ongeveer een kwart van de jongeren harder rijdt dan wettelijk is toegestaan. Vaak gaat het om opgevoerde fatbikes. Volgens de onderzoekers spelen gemak, groepsdruk en het gedrag van leeftijdsgenoten daarbij een grote rol.

Ouderbetrokkenheid

Jongeren van wie ouders zich actief bemoeien met het gebruik van de fatbike, voeren hun fiets minder vaak op. Dat maakt ouderbetrokkenheid een belangrijk aandachtspunt voor scholen, gemeenten en verkeersveiligheidspartners.

Technische problemen

Naast snelheid spelen ook technische mankementen een rol. Vooral problemen met remmen komen regelmatig voor. Die defecten komen vaker voor bij jongeren die hun fatbike intensief gebruiken of ermee harder rijden. Dat vergroot het risico op gevaarlijke situaties en (bijna-)ongevallen aanzienlijk.

Forse stijging SEH-bezoeken

Het aantal bezoeken aan de spoedeisende hulp door ongelukken met elektrische fietsen onder jongeren van 12 tot 17 jaar steeg in 2024 met maar liefst 491 procent. Binnen die leeftijdsgroep ligt het aantal slachtoffers bij zowel elektrische als niet-elektrische fietsen bovendien relatief het hoogst.

Ideeën

Na de presentaties gingen deelnemers in kleinere groepen met elkaar in gesprek over mogelijke oplossingen. Ideeën die boven tafel kwamen:

• ouders beter betrekken, bijvoorbeeld via informatiebijeenkomsten op scholen of door fietsenwinkels actief te betrekken bij voorlichting.
• een mogelijk keurmerk voor veilige fatbikes, gekoppeld aan verzekeraars.
• een centrale website waar jongeren en ouders betrouwbare informatie kunnen vinden over onderhoud, veiligheid en verantwoord gebruik van fatbikes.

Aandacht voor gedrag

Volgens TeamAlert ligt de sleutel niet alleen bij handhaving of techniek, maar juist ook bij gedrag. De organisatie werkt daarom al met gedragsinterventies rondom fatbikes en e-bikes. Voor 2026 wil TeamAlert een nieuwe campagne ontwikkelen die verder gaat dan alleen het ontmoedigen van opvoeren. De focus komt nadrukkelijker te liggen op risicogedrag, groepsdruk en sociale normen onder jongeren.

Meer informatie

• Download het onderzoek naar jongeren en fatbikes van TeamAlert.
• Meer informatie over dit onderwerp: de campagne ’t kan hard gaan.